با ما همراه باشید با مجموعه مقالات پزشکی زنان اینجا زنونس.

سلامت تخمدان و رحم برای خانم ها بسیار حائز اهمیت است. دو تخمدان در بدن زنان وجود دارد که در زیر شکم در دو سمت رحم قرار دارند. تخمدان ها وظیفه ی تولید تخمک و هورمون های پروژسترون و استروژن را بر عهده دارند. در این مقاله ی اینجا زنونس می خواهیم به مشکل کیست تخمدان بپردازیم.

کیست تخمدان

این مشکل معمولا علامتی ندارد و با درد همراه نیست. کیست تخمدان همان گونه که از نامش پیداست کیسه ی پر از مایع (کیست) است که گاهی در یکی از تخمدان ها شکل می گیرد.

 

علائم کیست تخمدان

همانطور که در بالا گفته شد این مشکل معمولا علامتی ندارد و با درد همراه نیست ولی ممکن است با بزرگتر شدن کیست علائمی نمایان شود مانند موارد ذیل که این علائم ، علائم عادی کیست تخمدان می باشند.

علائم عادی کیست تخمدان

دفع دردناک

ورم یا نفخ شکم

آمیزش دردناک

دردناک بودن سینه‌ها و حساسیت آنها

درد کمر یا ران

حالت تهوع و استفراغ

درد لگن قبل و یا در حین قاعدگی

 

ممکن است علائمی نیز مشاهده کنید که خطرناک هستند که در ذیل ذکر کرده ایم . این علائم ممکن است نشان دهنده ی پیچ خوردن و یا پاره شدن کیست تخمدان باشند که در هر دو مورد باید فورا به پزشک مراجعه کنید.

 

علائم شدید کیست تخمدان (نیاز به درمان فوری)

تب

تنفس سریع

ضعف و سستی یا سرگیجه

درد شدید لگن

 

انواع کیست تخمدان

کیست تخمدان انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

کیست جسم زرد

کیسه فولیکول پس از آزاد شدن تخمک حل می‌شود و از بین می‌رود، اگر این اتفاق رخ ندهد و منفذ فولیکول بسته شود، مایع اضافی داخل کیسه جمع می‌شود. این انباشت مایع به کیست جسم زرد می‌انجامد.

کیست فولیکولی

تخمک در سیکل قاعدگی در کیسه‌ای به نام فولیکول رشد می‌کند که داخل تخمدان قرار دارد. این فولیکول یا کیسه در اکثر موارد باز می‌شود و تخمک را آزاد می‌کند. اما اگر فولیکول باز نشود، مایع داخل آن تشکیل کیست می‌دهد.

کیست آدنوم

زائده‌های غیرسرطانی که روی سطح خارجی تخمدان ایجاد می‌شود.

کیست اندومتریوما

بافت‌هایی که به طور طبیعی داخل رحم رشد می‌کند، خارج رحم شکل می‌گیرد و به تخمدان متصل می‌شود. نتیجه نهایی ایجاد کیست است.

کیست درموئید

توده‌ها یا زائده‌های کیسه مانند روی تخمدان که حاوی مو، چربی و بافت‌های دیگر است.

دقت کنید :

برخی بانوان به عارضه‌ای به نام سندرم تخمدان پلی کیستیک( PCO )  دچار می‌شوند.

سندرم تخمدان پلی کیستیک به این معناست که تعداد زیادی کیست کوچک در تخمدان ایجاد می‌شود. به این ترتیب تخمدان بزرگ می‌شود و اگر برای درمان آن اقدام نشود به نازایی منجر می‌شود.

کیست تخمدان- شکل

 

تشخیص کیست تخمدان

روش‌های تصویربرداری برای تشخیص کیست تخمدان

سونوگرافی

برای بررسی وضعیت تخمدان استفاده می شود.

سی تی اسکن

برای دستیابی به تصاویر اندام های داخلی از این دستگاه استفاده می کنند.

ام آر آی(MRI)

این دستگاه از میدان‌های مغناطیسی برای تهیه تصاوی عمقی از اندام‌های داخلی استفاده می کند.

 

انجام آزمایش برای تشخیص کیست تخمدان

آزمایش خون

CA-125 برای غربالگری سرطان تخمدان

آزمایش تعیین سطح هورمون

برای بررسی مشکلات هورمونی مانند میزان بیش از حد استروژن یا پروژسترون

آزمایش بارداری

برای اطمینان از باردار نبودن بیمار

 

اکثر کیست‌ها پس از چند هفته یا چند ماه به صورت طبیعی از بین می‌روند برای همین بسیاری از متخصصان زنان زایمان اقدام درمانی فوری را توصیه نمی‌کنند ، بلکه سونوگرافی را ظرف چند هفته یا چند ماه آینده تکرار می‌کنند تا وضعیت را تحت نظر داشته باشد.

چنانچه وضعیت تغییری نکند یا کیست بزرگتر شود، متخصصان دستور انجام آزمایش‌های بیشتر برای تعیین دیگر علل علائم بروز یافته می‌دهند.

 

پیشگیری از کیست تخمدان

کیست تخمدان قابل پیشگیری نیست.

ولی با مراجعه مرتب به متخصص و معاینه ی دوره‌ای رحم و تخمدان و انجام سونوگرافی می‌توان کیست تخمدان را به سرعت تشخیص داد.

کیست خوش‌خیم تخمدان تبدیل به نوع سرطانی نمی‌شود.

علائم سرطان تخمدان مانند علائم کیست تخمدان است. بنابراین مراجعه به متخصص زنان و زایمان و تشخیص صحیح بسیار مهم است.

در صورتیکه علائم زیر را دارید حتما به پزشک خود اطلاع دهید.

کاهش اشتها

تغییر سیکل قاعدگی

احساس سیری

درد مداوم لگن

لاغری و کاهش وزن غیرقابل توضیح

 

 

درمان کیست تخمدان

برخی از کیست ها به صورت طبیعی از بین نمی روند و ممکن است این کیست ها بزرگتر شوند . حتی گاها ممکن است این کیست ها سبب کاهش باروری شوند.

اختلال در باروری از جمله عوارض سندرم تخمدان پلی کیستیک و کیست آندومتریوما است.

متخصصان زنان و زایمان کیست تخمدان را برای تقویت باروری برمی‌دارند یا کوچکتر می‌کنند.

البته برخی کیست ها در باروری اثری ندارند مانند کیست‌های فانکشنال، آدنوم و درموئید .

اگر چه برخی متخصصین ترجیح می‌دهند در مواجهه با کیست تخمدان صبر کنند و بیمار را تحت نظر داشته باشند، متخصصین زنان و زایمان جراحی را برای برداشتن و معاینه هر گونه کیست یا توده ایجاد شده در تخمدان پس از یائسگی توصیه می‌کنند، چون احتمال ایجاد شدن کیست سرطانی یاسرطان تخمدان پس از یائسگی افزایش می‌یابد.

البته کیست تخمدان احتمال ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش نمی‌دهد.

برخی متخصصین نیز توصیه می‌کنند کیست‌های با قطر بزرگتر از ۵ سانتی‌متر درآورده شود.

چنانچه کیست خودبه خود از بین نرود یا بزرگتر شود، متخصص زنان وزایمان کوچک کردن یا خارج کردن آن را توسط روش های زیر توصیه می‌کنند:

 

قرص های ضد بارداری

متخصصان قرص ضدبارداری را برای کیست‌های عود کننده تخمدان به جهت جلوگیری از تخمک‌گذاری و تشکیل کیست جدید تجویز می‌کنند. قرص ضدبارداری احتمال سرطان تخمدان را نیز کاهش می‌دهد. در هر حال سرطان تخمدان در سنین بعد از یائسگی شایع‌تر است.

 

لاپاراتومی (برای کیست بزرگ)

اگر کیست بزرگ باشد، متخصصان کیست را با ایجاد برشی بزرگ در شکم خارج می‌کنند و نمونه‌برداری سریعی را انجام می‌دهند.

اگر کیست سرطانی باشد، هیسترکتومی (جراحی برداشتن رحم) به منظور درآوردن رحم و تخمدان‌ها انجام می‌شود.

 

لاپاراسکوپی (برای کیست کوچک)

اگر کیست کوچک باشد و احتمال سرطان با توجه به نتایج تصویربرداری رد شده باشد، متخصص زنان و زایمان لاپاراسکوپی انجام می‌دهد.

متخصص زنان و زایمان در جراحی لاپاراسکوپی کیست را خارج می‌کند. متخصص برش کوچکی را نزدیک ناف ایجاد می‌کند و سپس وسیله ظریفی را وارد شکم کرده و کیست را درمی‌آورد.

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید: